Overlijden van een kind: hoe regel je de uitvaart?

Het overlijden van een kind is een van de zwaarste ervaringen die ouders en familie kunnen meemaken. In het verdriet moeten er toch praktische beslissingen worden genomen. In dit artikel lees je wat er geregeld moet worden bij het overlijden van een kind, welke keuzes er zijn en waar je ondersteuning kunt vinden.

Wat te doen direct na het overlijden van een kind?

De eerste stappen na het overlijden van een kind zijn dezelfde als bij elk overlijden, maar worden gedragen door een extra zware last.

Arts laten komen — een arts moet het overlijden officieel vaststellen en een overlijdensverklaring afgeven. Vindt het overlijden thuis plaats, bel dan de huisarts of huisartsenpost. In het ziekenhuis regelt het personeel dit.

Uitvaartondernemer inschakelen — een uitvaartondernemer neemt de praktische zaken over en begeleidt je bij de keuzes. Kies bij voorkeur een uitvaartondernemer met ervaring in kinderuitvaarten — niet elke ondernemer heeft hier evenveel kennis van.

Overlijdensaangifte doen — dit moet worden gedaan bij de gemeente waar het kind is gestorven, binnen vijf dagen na het overlijden.

Mag je een kind thuis opbaren?

Ja, dat is wettelijk toegestaan. Veel ouders kiezen ervoor om hun kind thuis te houden in de periode voor de uitvaart, om zo lang mogelijk dicht bij hem of haar te zijn. Dit heet thuis opbaren. Lees meer over thuis opbaren.

Begraving of crematie bij een kind?

Die keuze is volledig aan de ouders. Er zijn geen wettelijke beperkingen die specifiek gelden voor kinderen. Zowel begraving als crematie is mogelijk, net als een bosbegrafenis of een andere vorm van een natuurlijk afscheid.

Sommige ouders kiezen bewust voor begraving, zodat er een vaste plek is om naartoe te gaan. Anderen kiezen voor crematie en bewaren de as thuis of verstrooien die op een betekenisvolle locatie.

Welke kist is geschikt bij het overlijden van een kind?

Voor kinderen zijn speciale uitvaartkisten beschikbaar in kleinere maten. Kinderuitvaartkisten zijn er in dezelfde materialen als kisten voor volwassenen — hout, riet, wilgentenen — maar aangepast in formaat.

De afmeting van een kinderkist wordt bepaald door de lengte en het gewicht van het kind. De uitvaartondernemer kan adviseren welk formaat passend is.

Voor ouders die een persoonlijk en betekenisvol afscheid willen, biedt een houten kist de mogelijkheid om die te versieren, te beschilderen of te personaliseren. Lees meer over uitvaartkist persoonlijk maken.

Bij een bosbegrafenis of begraving op een natuurbegraafplaats geldt ook voor kinderen dat de kist biologisch afbreekbaar moet zijn. Lees meer over biologisch afbreekbare kisten.

Hoe verloopt de uitvaart van een kind?

De uitvaart van een kind verloopt in grote lijnen hetzelfde als die van een volwassene, maar de sfeer en invulling zijn vaak anders. Er is doorgaans meer ruimte voor persoonlijke elementen die het kind weerspiegelen.

Ouders kiezen soms voor speelgoed, tekeningen, favoriete kleuren of muziek die bij het kind hoorde. Broers, zussen en vriendjes worden soms betrokken bij de afscheidsceremonie op een manier die bij hun leeftijd past.

Er zijn geen verplichte rituelen of regels voor de invulling van de uitvaart. Alles mag, zolang het respectvol is en bij de familie past.

Hoe betrek je andere kinderen bij de uitvaart?

Als er broers, zussen of vriendjes zijn, is het de vraag of en hoe je hen betrekt. Kinderen zijn weerbaarder dan veel volwassenen denken — afscheid nemen kan juist helpen bij de verwerking.

Enkele manieren om kinderen te betrekken:

• Een tekening of brief in de kist leggen
• Een bloem meegeven om op de kist te leggen
• Een kaarsje aansteken
• Aanwezig zijn bij de plechtigheid, afgestemd op wat het kind aankan

Praat eerlijk en op kindniveau met andere kinderen over wat er is gebeurd. Vermijd eufemismen die verwarring kunnen veroorzaken.

Wat zijn de wettelijke termijnen bij het overlijden van een kind?

De wettelijke termijnen voor de uitvaart zijn dezelfde als bij volwassenen. De begraving of crematie mag niet eerder plaatsvinden dan 36 uur na het overlijden en moet uiterlijk op de zesde werkdag daarna plaatsvinden. Bij bijzondere omstandigheden kan ontheffing worden aangevraagd bij de gemeente.

Financiële regelingen bij het overlijden van een kind

Het overlijden van een kind brengt ook financiële aspecten met zich mee. Denk aan:

Uitvaartverzekering — als het kind verzekerd was via een gezinspolis of eigen polis, dekt die mogelijk de uitvaartkosten. Controleer de polis en neem contact op met de verzekeraar.

Geen erfbelasting voor ouders — ouders betalen geen erfbelasting over de nalatenschap van een minderjarig kind dat bij hen woont.

Studieleningen en toeslagen — als het kind studiefinanciering ontving of als er toeslagen liepen, geef dit door aan de betreffende instanties.

Rouwverwerking na het verlies van een kind

Het verlies van een kind is een rouw die anders verloopt dan andere vormen van verlies. Professionele rouwbegeleiding kan ouders en andere familieleden helpen. Er zijn ook speciale rouwgroepen voor ouders die een kind hebben verloren.

Lees meer over rouwverwerking en de fases van rouw.