Levenstestament: wat is het en hoe werkt het? (2026)

Veel mensen denken bij een testament aan de verdeling van bezittingen na overlijden. Maar er is ook een document dat regelt wat er moet gebeuren als je nog leeft maar tijdelijk of permanent niet meer zelf beslissingen kunt nemen. Dat heet een levenstestament.

In dit artikel lees je wat een levenstestament is, hoe het werkt, wat erin staat en wat het verschil is met een wilsbeschikking.

Wat is een levenstestament?

Een levenstestament is een document waarin je vastlegt wie namens jou beslissingen mag nemen als je dat zelf niet meer kunt. Dat kan het geval zijn door een ongeluk, een ernstige ziekte, dementie of een andere situatie waarbij je wilsonbekwaam bent geworden.

In een levenstestament geef je iemand een volmacht om namens jou op te treden. Dat kan gaan om financiële beslissingen, medische beslissingen of beide.

Een levenstestament is iets anders dan een gewoon testament. Een gewoon testament regelt wat er na je overlijden met je bezittingen gebeurt. Een levenstestament regelt wat er tijdens je leven gebeurt als je zelf niet meer kunt handelen.

Wat staat er in een levenstestament?

Een levenstestament kan meerdere onderdelen bevatten.

Financiële volmacht

Met een financiële volmacht geef je iemand toestemming om namens jou financiële handelingen te verrichten. Denk aan het betalen van rekeningen, het beheren van bankrekeningen, het verkopen van een woning of het regelen van belastingaangiften.

Medische volmacht

Met een medische volmacht geef je iemand toestemming om namens jou medische beslissingen te nemen als jij dat zelf niet meer kunt. Denk aan het geven van toestemming voor operaties of het beëindigen van behandelingen.

Persoonlijke wensen en richtlijnen

In een levenstestament kun je ook persoonlijke wensen vastleggen, zoals je wensen rondom zorg en wonen als je niet meer zelfstandig kunt leven.

Uitvaartwensen

Sommige mensen leggen ook hun uitvaartwensen vast in een levenstestament of verwijzen daarin naar een aparte wilsbeschikking. Lees meer over het vastleggen van uitvaartwensen in ons artikel over wilsbeschikking: hoe leg je je uitvaartwensen vast.

Wat is het verschil tussen een levenstestament en een wilsbeschikking?

Een levenstestament regelt wat er moet gebeuren als je wilsonbekwaam bent maar nog leeft. Het gaat over financiële en medische beslissingen tijdens je leven.

Een wilsbeschikking regelt je wensen rondom je uitvaart na je overlijden. Het gaat over begraven of cremeren, de soort uitvaart, de kist en de muziek.

Beide documenten vullen elkaar aan. Een levenstestament regelt het leven, een wilsbeschikking regelt het afscheid.

Heb je een notaris nodig voor een levenstestament?

Ja. Een levenstestament moet worden opgesteld door een notaris. Het document wordt geregistreerd in het Centraal Levenstestamentenregister (CLR), zodat artsen, banken en andere instanties kunnen nagaan of er een levenstestament bestaat.

Dit is een belangrijk verschil met een wilsbeschikking, waarvoor geen notaris nodig is. Lees meer in ons artikel over wilsbeschikking: hoe leg je je uitvaartwensen vast.

Wanneer wordt een levenstestament gebruikt?

Een levenstestament wordt actief als jij zelf niet meer in staat bent om beslissingen te nemen. De gevolmachtigde persoon kan dan aantonen dat hij of zij bevoegd is om namens jou op te treden door het levenstestament te tonen.

Banken, ziekenhuizen en andere instanties zijn verplicht om een geldig levenstestament te erkennen.

Voor wie is een levenstestament belangrijk?

Een levenstestament is voor iedereen relevant, maar zeker voor mensen met een eigen onderneming die continuïteit van de bedrijfsvoering willen waarborgen, voor mensen met een groter vermogen, voor ouderen die nadenken over dementie of andere aandoeningen en voor mensen zonder directe familie die namens hen kan optreden.

Levenstestament en uitvaartplanning

Veel mensen die een levenstestament opstellen denken ook na over hun uitvaartwensen. Een levenstestament en een wilsbeschikking vormen samen een compleet pakket van vastgelegde wensen voor als je er niet meer voor kunt zorgen.

Lees meer over het regelen van je eigen uitvaart bij leven in ons artikel over uitvaart regelen bij leven.

Bij Van Wijk Uitvaartkisten ondersteunen wij uitvaartondernemers met een breed assortiment uitvaartkisten. Neem contact op via onze contactpagina.